محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
274
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
[ 675 ] ضماد ديگر : جهت ورم جگر و معدهء بارده و تليين صلابات آن و درد سينهء مزمن مجرب است : زوفاى رطب ، ده مثقال ؛ با پيه اردك و پيه مرغ هر يك ده مثقال حل نموده ، نيم گرم ضماد نمايند . [ 676 ] ضماد جهت ورم انثيين : تخم كشف را با ربع آن رازيانه سائيده ، با گلاب و سركه ضماد نمايند . و به دستور : گل خطمى ، آرد جو و آرد باقلى را مهرا پخته ، با زردهء تخم مرغ و قدرى صبر زرد طلا كنند . و هرگاه ورم متحجر باشد ، زيرهء كرمانى ، پنج ؛ مويز منقّى ، ده مثقال را كوبيده ، با روغن دانهء خروع ، ده مثقال ، ضماد نمايند . [ 677 ] ضماد جهت خزاز : كه به فارسى كچلى نامند به غايت آزموده است : سر را تراشيده ، به روغن كنجد چرب كنند و كشك سوخته و پشم سوخته و جو سوخته را بالسوية بپاشند . ضماد ديگر : ايضاً جهت خزاز مجرب است ؛ زردچوبه ، برگ حنا ، هليله زرد ، عفص ، مرداسنگ ، آملهء مقشّر و سركه ، هر يك جزئى و روغن گل سرخ ، چهار جزء . [ 678 ] ضماد جهت جراحت بينى و ناصور الانف : كه حلوه نامند ، به غايت آزموده است : مغز تخم هندوانه ، مغز تخم كدو ، دو جزء ؛ توتياى كرمانىِ مغسول و صبرزرد ، يك جزء ، با روغن مورد استعمال نمايند . [ 679 ] ايضاً جهت حلوه : مجرب است : سفيداب ، بيست ؛ مرداسنگِ مغسول ، شش ؛ قلعى سوخته ، شش ، با شراب و روغن مورد استعمال نمايند . و به دستور : آب انار ترش و يا آب انار نرسيده را در ظرف مس بىقلعى بجوشانند تا غليظ شود و استعمال نمايند . [ 680 ] ضماد بهق و برص : از مجربات حقير است و از جملهء اسرار و در رفع برص حيوانات كه « الا » گويند تخلف نمىكند و در رويانيدن موى داء الثعلب و داء الحية ، سريع الاثر است و به غايت حارّ و سريع النفوذ و زياده از نيم ساعت نبايد گذاشت و بعد از شستن او صندلين به جهت رفع حدّت و سوزش آن طلا كنند و بر اعضاى رئيسه طلاى أو جايز نيست و هرگاه مكان برص و امثال آن متعدد باشد ، يك بار بر همهء موضع نبايد ضماد نمود ؛ بلكه موضع بعض دون بعض تا همه ضماد شود و بعد از آبله كردن به مراهم مناسبه علاج كند :